Olatu demokratak Kapitolioa hartu du, eta Etxe Zuriaren ertzeraino iritsi da. Espero zen, eta gertatu da. Estatubatuarrek Donald Trump presidentearen aurka bozkatu dute agintaldi erdiko bozetan, eta Alderdi Errepublikanoak jada ez du kontrolpean edukiko Kongresua. Alderdi Demokrata tradizio errepublikanoko hainbat estatutan nagusitu da, eta aurrerantzean gehiengoa edukiko du bai Ordezkarien Ganberan, baita Senatuan ere.
Ikusi gehiago
Ohikoa da legegintzaldi erdiko hauteskundeetan agintean dagoen alderdiak behera egitea, baina, oraingoan, errepublikanoak hondoratu egin dira: Kongresuko bi ganberen kontrola zuten, baina, hemendik aurrera, gutxiengoa izango dira bietan. AEBen historian zazpi aldiz —aurtengoa barne— baino ez da geratu halakorik, hau da, presidentearen alderdiak bi ganberak aldi berean galtzea. 2028ko hauteskundeei begira, Alderdi Errepublikanoarentzat kolpe gogorra izan da agintaldi erdiko bozetan jasotakoa; kontuan hartu behar da Trumpek ezingo duela berriz aurkeztu.
Inkesta gehienen arabera, demokratak ziren Ordezkarien Ganberan nagusitzeko faborito. Hala izan da, eta aise gainditu dute 218 ordezkariren langa —gehiengoa edukitzeko behar den ordezkari kopurua—. Oraindik dozenaka eserleku geratzen dira banatzeko, baina demokratek jada ziurtatua dute gehiengoa izango dutela behe ganberan. Aurreikusten da 250 ordezkari baino gehiago lortu ditzaketela.
Ikusi gehiago
Senatuan, berriz, lehia estuagoa espero zen, tradizio errepublikanoko hainbat estatu funtsezkoak baitziren. Alabaina, emaitza guztiak zenbatzerako, argitu da demokratek izango dutela gehiengoa goi ganberan ere. Besteak beste, demokratek Texas, Kansas, Ipar Karolina, Hego Karolina, Iowa eta Ohio kendu dizkiete errepublikanoei. Gainera, Mainen ere demokratak nagusitu dira, eta kargutik kendu dute Susan Collins, Kapitolioan 30 urte zeramatzan senatari errepublikanoa. Demokratek dagoeneko ziurtatuak dituzte 54 senatari —51 nahikoa dira gehiengoa edukitzeko—.
7AEBetako presidentearen alderdiak zenbat aldiz galdu duen Kongresu osoaren kontrola. AEBen historian zazpi aldiz baino ez da gertatu presidentearen alderdiak aldi berean Kongresuko bi ganberetan gehiengoa galtzea. Aurtengoa baino lehen, azken aldiz, 2006an geratu zen, George W. Bush errepublikanoaren agintaldian.
Demokratek bi ganberen kontrola hartuko dutela jakina zela, Trump, bere ohiko estiloan, errealitatea ezkutatzen saiatu da Truth Social bere sare sozialean zabaldutako mezu batean: «Nire izena ez zen boto paperetan ageri; osterantzean, erabateko garaipena lortuko genuen!». Nolanahi ere, geroago, AEBetako presidenteak emaitzak onartzen dituela adierazi dio The New York Times egunkariari.
Bihar beteko dira bi urte Trumpek bigarrenez bozak irabazi zituenetik. Orduan, estatubatuar askok haren alde egin zuten, inflazioa geldiaraziko zuelakoan batez ere, eta errepublikanoarekin ekonomiak hobera egingo zuela sinetsita. Ordutik, baina, prezioek goraka jarraitu dute, eta erosahalmena da gaur egun kezka nagusia AEBetako herritarren artean. Gainera, Trumpek, 2024ko kanpainan, zin egin zuen ez zituela AEBak atzerriko gatazketan sartuko, baina otsailean Iranen aurkako gerra hasi zuen Israelekin batera.
«Denek dakite zergatik galdu dugun», idatzi du gaur arratsaldean J.D. Vance presidenteordeak, sare sozialetan: «Gerra da galdu izanaren arrazoia». Azaldu du Alderdi Errepublikanoaren geroari buruzko «edozein elkarrizketa zintzok» aintzat hartu beharko dituela arrazoi horiek, baina ez duela galdu herrialdearekiko «esperantza». «Haserre zaudetenei eta 'esan nizun' esan nahi diguzuenei: arrazoi duzue, abisatu gintuzuen», erantsi du Vancek.
Bada, arratsaldean, prentsaurrekoa eman du Trumpek Etxe Zurian, eta presidenteordearen adierazpenei buruz galdetu diote, ea Iranen kontrako gerra dela-eta galdu duten errepublikanoek: «Egia da hein handi batean». Aitortu du erregaia «pixka bat» garestitu dela «aldi baterako», baina berriz ere ekingo liokeela gatazkari, argudiatuta erregaien prezioak haserrearazi dituela boto emaileak, ez gerrak berak.
Demokratek gehiengoa dutenez gero, kazetari batek galdetu dio beldurra ematen ote dion haren kontrako impeachment baten mehatxuak: «Ezta apur bat ere». Nabarmendu du Alderdi Demokratak ez duela haren kontrako prozedurarik abiatzeko «arrazoirik», eta saiatze hutsak alderdia «suntsituko» lukeela.
Ordezkarien Ganberan gehiengo sinplea nahikoa da presidentea politikoki epaitzeko prozedura hasteko. Senatuak du epaiketa egiteko eskumena: senatarien bi herenek, 67k, presidentea erruduntzat joko balute, hark kargua galduko luke. Demokratek eserlekuen gehiengoa izango dute behintzat datozen bi urteetan, baina hori ez da nahikoa impeachment bat ziurtatzeko. Trump bi aldiz auzipetu zuten bere lehen agintaldian (2017-2021), eta bi prozeduretan errugabetu zuten, goi ganberan presidentearen kontrako nahikoa boto lortu ez zituztenez gero.

Trumpen kontrako botoaren erakusgarri, Etxe Zuriko maizterrak gogorren kritikatu dituen hautagaiek aurrera egin dute. Michigan estatuan, Abdul el-Sayed Senaturako hautagai demokrata nagusitu zaio Mike Rogers errepublikanoari. Haley Stevesek, Alderdi Demokrataren primarioetan El-Sayeden aurka galdu ostean, hautagai errepublikanoaren alde bozkatzeko eskatu zuen asteburuan. Baina alderdikidearen traizioari aurre egin, eta AEBetako lehen senatari musulmana izango da El-Sayed. Kanpainan, inolako frogarik erakutsi gabe, Trumpek behin eta berriz haizatu du El-Sayedek Ekialde Hurbileko talde islamista armatuen laguntza jaso duen ideia.
Zuzenean AEBetako presidenteari mintzatu zaio emaitzak argitzen ari zirenean emandako hitzaldian: «Donald, nire izena esatea zaila egiten zaizunez, senatari deitu nazakezu». Eta Etxe Zuriko maizterraren politikak kritikatu ditu: «Nire erlijioa eta nire izena ez dira zuek gasolina ordaindu ezin izatearen arrazoia. Nire erlijioa eta nire izena ez dira zuek erosketak ordaindu ezin izatearen arrazoia».
«Nire erlijioa eta nire izena ez dira zuek gasolina ordaindu ezin izatearen arrazoia. Nire erlijioa eta nire izena ez dira zuek erosketak ordaindu ezin izatearen arrazoia»
ABDUL EL-SAYED Senaturako hautagai demokrata
Ilhan Omar kongresukidea ere begitan hartua du Trumpek. Demokrata somaliarra jaioterrira deportatzeko eskatu izan du AEBetako presidenteak, eta azken asteetan kongresukide haren etxebizitza erregistratu du Justizia Departamentuak. Bada, hautagai demokrata nagusitasunez gailendu da bere hautesbarrutian, eta Ordezkarien Ganberako kidea izango da datozen urteetan ere. Minnesota estatuko ordezkari da Omar, eta bozen %76,5 lortu ditu bere hautesbarrutian.
Texasen gertatutakoa AEBetan gertatu denaren isla da. Azken 38 urteetan, estatu horrek ez du senatari demokratarik eduki; bada, oraingoan, James Talaricok Ken Paxton Trumpen hautagaia garaitu du, botoen %55 lortuta. Talaricok «Goliat garaitu» dutela adierazi du, errepublikanoen aldeko kanpainari Elon Muskek eta beste hainbat milioidunek emandako laguntza ekonomikoari aipamena eginez: «Erakutsi dugu munduko diru guztia ere ez dela nahikoa Texasko herritarrentzat». Emaitzen berri izan ostean emandako hitzaldian, 37 urteko apaiz presbiterianoak esan du lortutako garaipena «norbait entzuten ari ote zaion galdetu duen» herritar ororentzat dela: «Texas berreskuratu dugu!».
Aldaketa bost estatutan
Aurrerantzean, Texasko gobernadorea ere demokrata izango da. 36 estatutan eta hiru lurraldetan gobernadoreak hautatu berri dituzte; Texasen, errepublikanoek hiru hamarkada agintean egin ostean, demokratak nagusitu dira. Gina Hinojosa demokrata izango da Texasko lehen gobernadore latinoa; Greg Abbott hiru agintaldiz gobernadore izan den errepublikanoari gailendu zaio. Azken lau urteetan errepublikanoen esku egon diren beste lau estatu ere eskuratu dituzte demokratek: Georgia, Iowa, Nevada eta Ohio. Bestalde, Florida Trumpen jarraitzaileen gotorleku gisa finkatu da. Estu izan bada ere, Senaturako lehian Ashley Moody errepublikanoa nagusitu da, eta Byron Donalds Trumpen aliatua Floridako lehen gobernadore beltza izango da.

Kongresuko kontrola berreskuratuta, demokratek agintaldiaren bigarren erdia zailduko diote Trumpi. Etxe Zuriko maizterrak are eta neurri gehiago hartu beharko ditu dekretu bidez, Kapitolioak ez baititu haren proposamenak onartuko. Gainera, demokratek kontrolatuko dituzte aurrekontuak, administrazioaren inguruko ikerketa batzordeak abiarazi ahal izango dituzte, eta Trumpek proposatutako epaileen izendapenak blokeatu ditzakete. Presidenteak, baina, beto eskubidea du. Hortaz, demokratek bi ganberetan gehiengoa edukiagatik ere, Trumpek Kongresuak onartutako legeak geldiaraz ditzake.