Eusko Legebiltzarreko Kultura, Euskara eta Kirol Batzordeak bilera egin du gaur, aurrez iragarritakoa. Sarean jasota dago zer gai zerrenda zegoen iragarrita. Aurrena, HABEko zuzendari Jokin Azkuek hitz egin behar zuen, EH Bilduk eskatuta, euskalduntzean eta alfabetatzean doakotasunaren bidean egin asmo dituzten urratsen berri emateko. Hurrengo puntua, Bizitza Aktibo eta Osasungarri baterako planari buruzko legez besteko proposamena, EH Bilduk aurkeztua hori ere. Hirugarrena, Euskararen Aholku Batzorderako kideak izendatzeko. Laugarrena, eskari eta galderak egiteko. Baina bertan behera utzi behar izan dute batzordea. Izan ere, EAJk eta PSE-EEk gai zerrenda atzera botatzeko eskatu dute idatziz, eta aurrera atera da bozketan eskari hori; EH Bilduk kontra egin du, eta PP abstenitu egin da. Jeltzaleek eta sozialistek batzordeko presidenteari leporatu diote, EH Bilduko legebiltzarkide Ima Garrastatxuri, «sistematikoki» huts egin duela batzordekideei jardueren inguruan informatzeko betebeharrean, eta «errespetuz» jokatzeko exijitu diote.
Batzordearen «erregelamenduan» egindako urratzeekin lotu dute eskaria, eta esan dute ez duela loturarik gai zerrendan lotutako edukiekin. Itxaso Asensio PSE-EEko legebiltzarkideak eta EAJko Olatz Peonek egin dute gaur batera aurkeztu duten idatziaren defentsa, eta Garrastatxuri egotzi diote erregelamendua ez behar bezala konplitzea: «Behin baino gehiagotan». Ohar bidez, berriz, jeltzaleek gehitu dute batzordearen «antolaketa penagarria» izan dela erabaki hori hartu izanaren arrazoia, eta kritikatu dute Garrastatxuk ez diela talde parlamentarioei garaiz ematen batzordearen deialdien eta bileren gai zerrenden inguruko informazioa. «Presidenteak eguneko gai zerrenda bere irizpideen arabera moldatzen du; datak ere aldatzen ditu», dio oharrak.
Aurrez funtzionamendu okerrari buruzko kexak egin dituztela azaldu dute Asensiok eta Peonek, presidenteari zuzendu izan zaizkiola horiekin, baina ez diela kasurik egin: «Ez digu jaramonik egin, eta uste dugu batzorde hau modu nahiko desastrean ibili dela». Oharrean, EAJk erreferentzia egin die «elkarrizketa ez-formal» horiei ere: «Egoera honetara iristea ekiditeko bide guztiak agortzen saiatu gara, baina, desordena eta antolaketa kaosa ikusita, ekitera behartuta ikusi dugu geure burua». Hala, adierazi dute bileretarako deiak «modu egokian» egitean eta horietan «araudia errespetatzean» jorratuko dituztela gaiak berriz ere «normaltasunez».
EH Bilduk aitortu du komunikazioan «akats bat» egon dela, eta hura onbideratzen saiatu direla. «EH Bildu zorrotz konprometituta dago batzorde honen eta gainerako batzorde guztien funtzionamendu egokiarekin», adierazi du koalizioak ohar batean. Euren «erantzukizuna» onartzearekin batera, baina, afera «polemika artifizial bat sortzeko» baliatu izana kritikatu du, eta gehitu koalizio subiranistak ez duela lagunduko «legebiltzarra zirku mediatiko bihurtzen».
Izan ere, koalizioaren ustez, gaur Legebiltzarreko Kultura, Euskara eta Kirol Batzordean gertatu dena ez da ezohiko zerbait: «EAJk eta PSEk ohituta gauzkate legebiltzarreko ohiko jardunean». Eta gehitu dute halakoetan «malgutasuna» eskaini ohi dutela eurek: «Legebiltzarra herritarren parte hartzerako gune irekia izatea nahi dugu, eta malgutasun horrek baldintzatu dezake herritarrek edo gobernuak berak batzordeetan parte hartzeko aukera izatea edo ez». Kontrara, bilkuran bertan, Oihana Etxebarrieta legebiltzarkideak adierazi du «kontrolean» oinarritutako funtzionamendu bat nahi dutela EAJk eta PSE-EEk. Hala, Etxebarrietak eztabaidaren atzean dagoen dikotomia agerian utzi nahi izan du: «Kontrola edo konfiantza».
Presidenteen banaketa
Jeltzaleen esanetan, «adeitasun parlamentarioagatik» adostu zuten EAJk eta PSE-EEk oposizioko alderdiek ere batzorde batzuk zuzentzea. Izan ere, gogoratu dute bien artean gehiengoa dutela legebiltzarrean, eta horrek aukera emango lieke batzorde guztietako presidentetzak euren artean banatzeko.
Iazko ekainean egin zen egun indarrean den banaketa, EAJk eta PSE-EEk adostutako terminoetan. Hala, jeltzaleek 11 batzorde zuzentzen dituzte, sozialistek lau, eta EH Bilduk eta PPk bina. Orduan, koalizio subiranistak banaketa eredu hori txarretsi zuen, eta beste lau batzorde zuzentzeko hautagaiak ere aurkeztu zituen, baina alferrik. Izan ere, aurreko legealdiko presidentetza kopuru bera du egun, nahiz eta hiru batzorde gehiago egon eta koalizioak sei parlamentari gehiago izan. EH Bilduk EAJren legebiltzarkide kopuru bera du, 27; PSE-EEk baino hamabost gehiago.